Rau sam, một loại rau dại mọc tự nhiên, từng là món ăn quen thuộc trong những thời kỳ khó khăn, giờ đây lại bị nhiều người lãng quên. Tuy nhiên, ít ai biết rằng rau sam không chỉ là một nguồn thực phẩm bổ dưỡng mà còn được ví như “rau trường thọ” ở nhiều quốc gia. Với những công dụng chữa bệnh và giá trị dinh dưỡng cao, rau sam xứng đáng được đưa trở lại bàn ăn hàng ngày của mỗi gia đình.
Tham khảo thêm: Tác dụng của rau thì là, tốt cho hô hấp, chữa mất ngủ, trị ho.
1/ Công dụng của rau sam.
Theo Lương y Đa khoa Bùi Đắc Sáng từ Hội Đông y Hà Nội, rau sam là một loại rau mọc dại. Trước kia, khi điều kiện khó khăn, rau sam thường được người dân sử dụng làm rau ăn. Tuy nhiên, hiện nay, khi nguồn thực phẩm trở nên phong phú hơn, loại rau dại này lại bị lãng quên và thường bị nhổ bỏ.
Người Trung Quốc ví rau sam như “rau trường thọ” và sử dụng nó để nấu canh, giúp dưỡng sinh, bồi bổ cơ thể và kéo dài tuổi thọ. Tương tự, người Nhật Bản cũng xem rau sam là thực phẩm giúp trường thọ và rất ưa chuộng, thường tìm cách mua để sử dụng.
Ở Ấn Độ, rau sam được dùng để chữa bệnh về gan, thận, tụy và cảm sốt. Rau này cũng rất bổ dưỡng cho cơ thể. Rau sam không chỉ được ưa chuộng ở các quốc gia châu Á mà còn được sử dụng làm rau ăn và thuốc ở một số nước châu Âu và châu Mỹ.
Theo ông Sáng, trong y học cổ truyền, rau sam có nhiều công dụng chữa bệnh mà nhiều người chưa biết đến. Rau sam có vị chua, tính hàn, quy kinh can, đại trường, giúp thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, lợi tiểu và chỉ thống.
TS.BS. Bùi Phạm Minh Mẫn từ Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM (Cơ sở 3) cho biết, một số nghiên cứu đã chứng minh rằng rau sam có tác dụng chống viêm, giúp giảm các triệu chứng viêm nhiễm, cải thiện chức năng tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón. Rau sam cũng là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, chứa nhiều loại vitamin như vitamin A, vitamin C, vitamin E, giúp tăng cường hệ miễn dịch cho cơ thể.
Rau sam cũng chứa nhiều khoáng chất có lợi như canxi, magie, kali và sắt. Đặc biệt, rau sam còn có Omega-3, một chất béo không bão hòa có lợi cho tim mạch, giúp giảm cholesterol “xấu”.
Tham khảo thêm: 4 loại rau tốt không kém thần dược bồi bổ sức khỏe nam giới.
Theo TS.BS Mẫn, trong y học cổ truyền, rau sam còn được dùng làm thuốc chữa lở ngứa, kiết lỵ, giun sán, tiểu buốt. Các tài liệu y học cổ truyền khuyến nghị liều dùng rau sam thường từ 50-100g rau tươi mỗi ngày. Nếu dùng dưới dạng sắc thuốc, liều dùng là 15-30g rau khô.
Ngoài ra, rau sam có thể được chế biến thành nhiều món ăn như xào, nấu canh, làm nộm. Lương y Bùi Đắc Sáng cho biết thêm rằng rau sam có thể được chế biến thành các món canh bổ dưỡng như rau sam nấu tôm, rau sam nấu thịt xay, rau sam nấu cháo, và rau sam làm nộm. Với vị hơi chua, rau sam rất thích hợp để ăn trong những ngày nắng nóng, giúp thanh nhiệt và giải khát.
2/ Một số bài thuốc từ rau sam
-Chữa chứng bí tiểu và nhiễm trực khuẩn lỵ:Sử dụng cây rau sam tươi và cỏ sữa lá nhỏ, mỗi thứ 100g, sắc uống hàng ngày.
-Chữa lỵ ở trẻ nhỏ: Rau sam tươi, rửa sạch, giã nát, vắt nước cốt đun sôi, thêm ít mật ong và cho trẻ uống.
– Chữa sốt phát ban gây nổi mẩn trên da: Rau sam tươi, rửa sạch, giã nát, vắt nước cốt uống trực tiếp.
– Chữa ngộ độc thuốc: Rau sam tươi, rửa sạch, giã nát, lấy nước cốt uống.
-Chữa đau nhức răng: Rau sam tươi, rửa sạch, giã nát và dùng nước cốt tươi ngậm vào miệng.
-Chữa rắn rết và côn trùng cắn: Rau sam tươi, rửa sạch, giã nát, vắt lấy nước cốt uống, dùng bã đắp lên vùng da bị cắn.
– Trị giun kim, giun đũa:100g cây rau sam tươi, rửa sạch, giã nát và vắt lấy nước uống.
TS.BS Bùi Phạm Minh Mẫn lưu ý rằng, rau sam mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên không nên dùng cho người có tỳ vị hư hàn hoặc người hay bị tiêu chảy vì rau sam có tính hàn. Không nên dùng quá nhiều rau sam vì có thể gây lạnh bụng, dẫn đến các vấn đề tiêu hóa như tiêu chảy.
Rau sam là một loại thảo dược quý với nhiều công dụng chữa bệnh và lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, cần sử dụng rau sam một cách hợp lý và đúng liều lượng để tránh những tác dụng phụ không mong muốn. Bằng cách tích hợp rau sam vào chế độ ăn uống và sử dụng theo các phương pháp y học cổ truyền, bạn có thể tận dụng tối đa những lợi ích mà loại rau này mang lại, giúp cơ thể khỏe mạnh và chống lại nhiều bệnh tật.
