Khi con cái lớn lên và rời khỏi nhà, nhiều cặp vợ chồng mới chợt nhận ra giữa họ đã tồn tại khoảng cách từ rất lâu. Suốt nhiều năm mải mê với vai trò làm cha mẹ, họ vô tình quên mất việc nuôi dưỡng mối quan hệ vợ chồng.
Tham khảo thêm: Tuổi 40 đàn ông dễ ngoại tình, đâu là nguyên nhân?
Julie Brown, 42 tuổi, một nhà báo Mỹ chuyên viết về chủ đề gia đình, gọi hiện tượng này là “ly hôn trong im lặng”. Bố mẹ cô chưa từng ra tòa, nhưng từ khi người con út bước vào đại học, bầu không khí trong nhà thay đổi rõ rệt. Những bữa tối kết thúc nhanh hơn, ngôi nhà trở nên gọn gàng và yên tĩnh hơn. Dù vẫn sống chung dưới một mái nhà, hai người hầu như ít trò chuyện.
Họ không hề bất hạnh hay thường xuyên mâu thuẫn. Tuy nhiên, trong nhiều năm, cả hai đã dồn toàn bộ tâm trí cho việc nuôi dạy con cái đến mức quên mất việc duy trì sự kết nối như hai cá nhân độc lập. Việc con trưởng thành rời nhà không tạo ra vấn đề mới, mà chỉ khiến khoảng cách vốn có trở nên rõ ràng hơn.
Ở không ít gia đình, hôn nhân dần vận hành giống như một dự án nuôi con. Mọi thứ từ lịch học, việc đưa đón đến bữa ăn đều được sắp xếp chu đáo. Con cái được chăm sóc đầy đủ, nhưng theo thời gian, sự gắn bó giữa vợ và chồng lại âm thầm phai nhạt.
Tham khảo thêm: Vì sao phụ nữ ngoại tình, lỗi một phần có phải do… đàn ông?
Theo nghiên cứu của Gottman Institute (Mỹ), những cặp vợ chồng ít duy trì sự kết nối cảm xúc trong quá trình nuôi dạy con cái thường dễ cảm thấy xa cách khi bước vào giai đoạn “tổ ấm rỗng”, tức thời điểm con cái trưởng thành và rời khỏi gia đình.
Khảo sát của Pew Research Center cũng cho thấy khoảng 40% người trưởng thành đã kết hôn từng trải qua cảm giác cô đơn ngay trong chính cuộc hôn nhân của mình.
Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân âm thầm khiến các cặp đôi dần xa cách mà đôi khi chính họ cũng không nhận ra.
Đánh mất sự tò mò dành cho nhau
Ở những năm đầu hôn nhân, mỗi người thường dành nhiều thời gian tìm hiểu và khám phá về bạn đời. Tuy nhiên, theo thời gian, sự tò mò ấy dần giảm đi. Hai người bắt đầu tương tác với nhau dựa trên những hình dung cũ kỹ, trong khi bản thân mỗi người vẫn không ngừng thay đổi theo năm tháng.
Các nhà tâm lý học cho biết, những cặp vợ chồng duy trì được “sự tò mò chủ động” – tức luôn quan tâm và muốn hiểu những thay đổi của đối phương – thường có xu hướng hạnh phúc hơn khi về già. Ngược lại, những cặp gặp khó khăn khi con cái rời nhà thường là những người đã ngừng đặt những câu hỏi mới về nhau từ nhiều năm trước, phổ biến nhất là sau khoảng năm thứ tám của hôn nhân.
Những thay đổi âm thầm theo thời gian
Hai thập kỷ là khoảng thời gian đủ dài để một con người trở nên rất khác so với trước đây. Có người phát triển mạnh mẽ trong sự nghiệp, có người trải qua bệnh tật, mất mát người thân, hoặc đơn giản là thay đổi sở thích và cách nhìn về cuộc sống.
Dù chứng kiến những biến cố ấy, nhiều người vẫn chưa thực sự hiểu được những chuyển biến trong nội tâm của bạn đời. Họ cùng sống dưới một mái nhà, cùng đi qua những sự kiện lớn nhỏ, nhưng lại không theo kịp nhịp cảm xúc của nhau. Khi con cái rời khỏi nhà, khoảng trống xuất hiện như một tấm gương phản chiếu rõ ràng sự xa cách vốn đã tồn tại từ trước.
Âm thầm chịu đựng cảm giác cô đơn
Cô đơn trong hôn nhân hiếm khi bùng phát thành những cuộc cãi vã lớn. Thay vào đó, nó len lỏi và tích tụ theo thời gian. Một người dần nhận ra mình không còn được bạn đời thấu hiểu, trong khi người kia vẫn phản ứng theo những thói quen và cách nghĩ đã cũ. Tạp chí Scientific American cho rằng việc kết hôn không đồng nghĩa với việc thoát khỏi cảm giác cô đơn, và trạng thái này đôi khi còn khó nhận ra hơn so với khi sống một mình.
Theo nhà trị liệu gia đình Terry Gaspard, khi bước vào giai đoạn “tổ ấm rỗng”, điều quan trọng là khôi phục lại sự đối thoại trực tiếp giữa hai vợ chồng. Thay vì cố gắng quay lại hình ảnh của thời mới yêu, mỗi người nên thẳng thắn chia sẻ những mong muốn và nhu cầu hiện tại của mình, bởi cả hai đều đã thay đổi sau nhiều năm chung sống.
Nhà tâm lý học John Gottman cũng nhấn mạnh khái niệm “bản đồ tình yêu”, tức mức độ hiểu biết về thế giới nội tâm của bạn đời. Khi con cái trưởng thành và rời nhà, “tấm bản đồ” này cần được cập nhật lại. Ông khuyên các cặp đôi nên bắt đầu bằng những câu hỏi đơn giản nhưng trực diện như: “Điều gì đang khiến anh/em lo lắng nhất?” hay “Mục tiêu của anh/em trong vài năm tới là gì?”. Việc chủ động tìm hiểu lại từ đầu có thể giúp thu hẹp khoảng cách đã hình thành do những thay đổi âm thầm theo thời gian.
